عملیات روانی رسانه ای و تکنیک های آن

عملیات روانی رسانه ای و تکنیک های آن

معمولا دولت ها برای این که افکار عمومی ملت خود و طرف مقابل را برای پیش برد اهداف و مقاصد ملی با خویش همراه سازند ،دست به یک سری برنامه ها و اقدامات تبلیغاتی propeganda) ) هدف دار می زنند، تا از این طریق افکار عمومی را اقناع سازند واین اقناع سازی منجر به تغییرنگرش ورفتار در آنها شود که اصطلاحا به آن عملیات روانی گفته می شود. در عرصه ی روابط بین ملتها, برای این که یک دولت به مقاصد و اهداف ملی خود برسد , نیاز به همراهی افکار عمومی داخلی (مردم کشور خود)و خارجی( سایر کشورها) دارد و جذب افکار عمومی از طریق بکار گیری عملیات روانی , روش مناسبی است که دولتها به خوبی از آن بهره گرفته اند. « عملیات روانی استفاده ی دقیق و طراحی شده از تبلیغات و دیگر اعمالی است که منظور اصلی آن تأثیرگذاری بر عقاید، احساسات، تمایلات و رفتار دشمن، گروه بی‌طرف و یا گروه دوست است به نحوی که پشتیبانی برای برآوردن مقاصد و اهداف ملی باشد» (محمد شیرازی, 1376 : 14).

تکنیک های عملیات روانی رسانه ای

 شاید کمتر کسی باور کند میلیونها واژه ای که روزانه از سوی دستگاه های رسانه ای و تبلیغاتی غربی به سوی ما شلیک می شوند، از پشتوانه ی نظری و علمی دقیق در حوزه های روان شناسی، جامعه شناسی و علوم ارتباطات برخوردار است. بدیهی است، برای ایفای نقش یک مخاطب آگاه و کنشگر و نه مخاطبی منفعل و از پیش باخته، باید با دانش، تئوری و تکنیکهای عملیات روانی آشنا شد.

·        تکنیک دسته واگن یا همرنگی با جماعت

جوهر این تکنیک به دنبال ایجاد مسابقه ای میان مردم با این مضمون است که: «عجله کنید تا به واگن برسید». براساس این تکنیک عوامل عملیات روانی طوری به مخاطبان القا می کند که همه با نظرات و مواضع آنان موافق هستند، یا آنچه را آنان می گویند نظر همه است. به بیان ساده تر، به مخاطبان القا می شود که برنامه مربوط، تجلی خواست اجتناب ناپذیر توده ی مردم است، بنابراین به سودشان است که به توده مردم ملحق شوند. بدین ترتیب، به کسانی که هنوز سوار قطار پیروزی نشده اند توصیه می شود عجله کنند و به کسانی که سوارند تضمین داده می شود که راهکار درست همین است. برای این منظور، تبلیغاتچی ها همواره می گویند: همه مردم با ما هستند و از ما پشتیبانی می کنند. در این نوع تبلیغ، پیوسته از لفظ «جمع»، «همه» و غیره استفاده می شود. مدسازان جهان عموماً با این روش می کوشند به مخاطبان خود القا کنند که بیشتر مردم از مدهای آنها تقلید می کنند. آمریکا بویژه در طول نیم قرن اخیر از این تکنیک برای تحمیل سلطه ی خود بر جهان به خوبی استفاده نموده است. حتی یکی از مهمترین استدلالهای ژئوپلتیکی توسعه طلبانه ی آمریکا را باید از تأثیرگذاری این تکنیک متأثر دانست؛ استدلالی که معتقد است آرمان و هدف آمریکا در یک مقیاس بزرگ «آرمان همه بشر» است.

·        حذف و تحریف آگاهانه

براساس این تکنیک، رسانه ها برخی از اخبار و یا پیامهای منتشر شده را انعکاس می دهند و بخشی از آن را حذف و یا تحریف می کنند؛ به شکلی که موجب تغییر در محتوا و معانی خبر و تحول در دیدگاه مخاطبان شود. به عنوان مثال، اگر چه رادیوهای فارسی آمریکا برخی از اخبار منتشر شده رسانه های عمومی ایران را انعکاس می دهند، اغلب بخشهایی از آن اخبار و پیامها را حذف یا تحریف می کنند.

·        درز اطلاعات

تکنیک « درز اطلاعات» یکی از شیوه های عملیات روانی است که یادآور رقابت تبلیغاتی آمریکا و شوروی سابق در طول جنگ سرد می باشد. براساس این تکنیک، دولت مجری با انتشار طرح مورد نظر خود از زبان سرویسهای امنیتی و جاسوسی یکی از رقبای خود و یا برخی روزنامه ها و خبرگزاریهای معتبر، درصدد است این گونه وانمود کند که اجرای این طرح، قریب الوقوع است و از این طریق، حریف را به تجدیدنظر در سیاستهای خود وادار نماید.

·        روش بحث و گفتگو

کتابهای روانشناسی اجتماعی، راه های متعددی را مطرح می کنند که با استفاده از آنها می توان مخاطب را فریب داد یا گمراه کرد. کسانی که در معرض تبلیغات قرار دارند، چنانچه تبلیغات به صورت پنهان و ناخودآگاه اعمال شود، احتمال تأثیرپذیری آنها بیشتر است، اما اگر پیام تبلیغاتی به صورت مستقیم، تأکیدی و یک سویه بیان شود، به طور طبیعی انسانها در برابر چنین تبلیغاتی مقاومت می کنند. یکی از مهمترین شیوه های القای پنهان پیام، روش گفتگوست. در این شیوه سرانجام یکی از طرفین مناظره - مثلاً به علت عدم اطمینان مخاطب به او - تأیید نمی شود..

·        فرافکنی

در بسیاری مواقع، ویژگیهای منفی و مثبت (تمجید یا نکوهش) یک شخص، ماهیت، هدف، یا ارزش به طرف مقابل فرافکن می شوند تا آن را پذیرفته تر یا ناخوشایندتر کنند. این تکنیک که انتقال یا فرافکنی خوانده می شود عمدتاً برای رد کردن تقصیر از یک طرف به طرف دیگر مناقصه مورد استفاده قرار می گیرد. این تکنیک می تواند با برانگیختن واکنش هیجانی جمعیت هدف، آنها را با مواضع مقامهای رسمی همگام سازد. اتهام زنی و فرافکنی یکی از روشهای کهنه و نخ نمای رسانه های غربی است. برجسته ترین محور کنونی فرافکنی آمریکا در منطقه خاورمیانه، تلاش برای انحراف افکار عمومی از طریق مقصر جلوه دادن ایران در مسایل افغانستان و عراق است تا از این طریق، افکار عمومی آمریکا و جهان را نسبت به ناکامی های پی در پی خود در باتلاق عراق و افغانستان منحرف کنند.

/ 0 نظر / 94 بازدید