ضعف فرهنگ استفاده از ابزار الکترونیک در ایران

اینترنت در ایران

حمید ضیایی پرور

ابزار الکترونیک نیز مثل بسیاری از فناوری های دیگر نیاز به فرهنگ استفاده مناسب دارد. امروز ضریب نفوذ تلفن همراه در ایران به ٣٨درصد رسیده و این بدان معناست که ٢٨میلیون نفر از مردم ایران دارای تلفن همراه هستند.ضریب نفوذ اینترنت نیز ٢۵درصد معادل ١٨میلیون نفر است اما آیا مردم به درستی از این ابزارها استفاده می کنند؟

آیا کاربرد تلفن همراه فقط مکالمه است؟ کیفیت استفاده مردم از اینترنت و شبکه های الکترونیک چگونه است و از همه مهم تر آیا از میلیون ها دستگاه رایانه که در ادارات دولتی ما وجود دارد، به طور کامل و مناسب استفاده می شود؟

استاندار سمنان که ظاهرا دل پردردی دارد، در کارگروه فناوری اطلاعات این استان گفته است: بدترین نوع استفاده از سامانه های رایانه ای بین کارکنان دستگاه های اجرایی است.

به همین دلیل وی با تاکید بر ایجاد فرهنگ استفاده از سامانه های رایانه ای در دستگاه های اجرایی، خواستار تدوین «سند راهبردی فناوری اطلاعات» در این استان شده است.

واقعیت این است که وجود رایانه در ادارات یا در دسترس مردم و آمار ضریب نفوذ رایانه و اینترنت در هر کشوری، زمانی شکل عینی می یابد که دولت از این فناوری ها برای ارائه خدمات به مردم استفاده و کاربران نیز از کاربردهای مختلف فناوری اطلاعات مانند تجارت الکترونیکی، دولت الکترونیکی، آموزش الکترونیکی، بانک داری الکترونیکی، خدمات شهرهای الکترونیکی و دیگر کاربردهای فناوری اطلاعات استفاده کنند؛ در غیر این صورت این ابزارها خود به مشکل مضاعفی در دستگاه های اداری ما تبدیل خواهد شد.

اهمیت توجه به موضوع فرهنگ سازی به قدری است که سال گذشته در زیر مجموعه شورای عالی فناوری اطلاعات، کارگروهی به نام فرهنگ سازی و اطلاع رسانی تشکیل شد اما متاسفانه این کارگروه بعدها عملا منحل شد و به فعالیت ادامه نداد.

فرهنگ در همه حوزه ها مظلوم واقع می شود، فناوری اطلاعات هم جزو آن.

 

توسعه IT در ایران؛ از طرح تکفا تا سند راهبردی، همه چیز تنها روی کاغذ

اینترنت در ایران

حمید ضیایی پرور

در حالی که همه گزارش ها، اخبار و تحولات مرتبط با عرصه فناوری اطلاعات در ایران حاکی از رکود شدید و بی سابقه در این زمینه است، انتشار خبری درباره تصویب سند راهبردی نظام جامع فناوری اطلاعات کشور در هیئت دولت می تواند بارقه های امید را در دل دست اندرکاران صنعت آی تی ایران زنده کند. اگر چه به گفته بسیاری از متخصصان، مشکل اصلی کشور ما این است که به جای کار و عمل، همواره در حال تدوین سند هستیم و در حالی که کشورهای مختلف سال هاست به مراحل اجرایی طرح هایی مانند دولت الکترونیک وارد شده اند ما هنوز اندر خم مفاهیم، تعاریف و اسناد و بحث های تئوریک در این باب گرفتاریم. آن ها می گویند چرا طرح تکفا(توسعه کاربرد فناوری اطلاعات در ایران) که با آن همه زحمت تهیه و تدوین شده بود، ادامه نیافت؟ آیا مشکل اصلی کشورما در عرصه فناوری اطلاعات، سند راهبردی است؟ چه تضمینی وجود دارد که دولت ها به سندهای مصوب پیشین خود پایبند باشند؟در گزارش امروز به بررسی سوابق و جزئیات اسناد مرتبط با حوزه فناوری اطلاعات در ایران و از جمله سند راهبردی نظام جامع فناوری اطلاعات پرداخته ایم.

 

خبرکوتاه

دبیر شورای عالی فناوری اطلاعات از تصویب سند راهبردی IT (سند راهبردی نظام جامع فناوری اطلاعات جمهوری اسلامی ایران) در هیئت دولت خبر داد. عبدالمجید ریاضی گفت: این سند روز پنجم دی ماه با حضور رئیس جمهور در هیئت دولت تصویب شد. وی افزود: روی این سند، کارگروه علمی وتخصصی به مدت هزار و ٢٠٠ساعت کار انجام داده، همچنین بیش از ٢١ هزار نفر ساعت کار کارشناسی روی آن انجام شده است. به گفته وی، در این سند ماموریت های حوزه های راهبردی فناوری اطلاعات، اهداف بنیادین، راهکارهای طی کردن راهبردها در هرحوزه، اهداف کمی و شاخص ها آورده شده است.البته آقای مهندس ریاضی عادت دارد که درباره موضوعات مهم به صورت قطره چکانی اطلاع رسانی کند. چنانچه هنوز هم هیچ کارشناس یا حتی نماینده مجلسی به منظور او از طرح پرسرو صدای اینترنت ملی پی نبرده است. لذا امیدواریم ایشان در آینده نزدیک با برگزاری یک نشست مطبوعاتی این مسئله را توضیح دهند.

 

شاخص های جهانی

براساس گزارشی از برنامه توسعه سازمان ملل (UNDP)،۴رویکرد عمده برای راهبرد ملی توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات کشورهای در حال توسعه دیده شده که عبارت است از:١ -توسعه فناوری اطلاعات به عنوان یک بخش تولیدی (صنعتی) با هدف صادرات به بازار فناوری اطلاعات، مانند مدل هند.٢ -توسعه فناوری اطلاعات به عنوان یک بخش تولیدی (صنعتی) با هدف ارتقای ظرفیت ملی و ایجاد بازار داخلی، مانند مدل برزیل.٣ -توسعه فناوری اطلاعات به عنوان عامل توسعه اقتصادی و اجتماعی(کاربردی) با هدف پیشبرد اهداف اقتصادی و اجتماعی، مانند مدل آفریقای جنوبی.۴ -توسعه فناوری اطلاعات به عنوان عامل توسعه اقتصادی و اجتماعی(کاربردی) باهدف تقویت موقعیت در اقتصاد جهانی، مانند مدل مالزی.

 

جزئیات سند

گزارش خبرنگار خراسان حاکی است: سند راهبردی نظام جامع فناوری اطلاعات که زیر سند برنامه چهارم است، با کمک مشاور تهیه شده است و در آن شاخص های مختلف بخشی و فرابخشی وجود دارد. این سند ۴ کاربرد الکترونیکی اصلی شامل دولت الکترونیکی،سلامت الکترونیکی، فراگیری الکترونیکی وتجارت الکترونیکی را اولویت داده است.

 

اسناد قبلی

از سال ١٣٧٨ تلاش های بسیاری برای تدوین یک نظام جامع فناوری اطلاعات با هدف ایجاد یک سند مبنا و پایه در سطح فرابخشی و ملی که دیگر راهبردها و برنامه های توسعه در زمینه ICT از آن منشعب شود با هدف ایجاد هماهنگی بین بخش های مختلف، انجام شد تا به واسطه آن تعاریف مشخص ویکسانی از بخش های مختلف فناوری اطلاعات وارتباطات به دست آید وجایگاه IT در کل نظام های کشور مشخص شود. تعیین سیاست های استراتژیک و برنامه های عملیاتی فناوری اطلاعات برای برنامه سوم توسعه توسط شورای عالی انفورماتیک در سال٧٨ اولین تلاش به منظور تدوین راهبردهای کلان توسعه IT کشور محسوب می شود. شورای عالی اطلاع رسانی دومین نهادی بود که با تدوین سند توسعه کاربری فناوری اطلاعات (تکفا) در سال ٨١ سعی در تعیین راهبردهای کلان توسعه IT کشور داشت اما به اعتقاد برخی کارشناسان، از آن جایی که این سند به طور کامل براساس مدل برگرفته از کشور مالزی تدوین شده بود، نتوانست به اهداف مورد نظرخود دست یابد.در همین سال مرکز تحقیقات مخابرات ایران نیز اقدام به تهیه سند راهبرد توسعه ICT ایران کرد. این سند با هدف آشنایی با عملکرد ICT ملی ونهادینه شدن پروژه های ICT ملی در سال ٨٢ و با مدنظر قرار دادن «سیاست های کلی شبکه های اطلاع رسانی رایانه ای ابلاغ شده از سوی مقام معظم رهبری»، «برنامه سوم توسعه»، «راهبردهای شورای عالی اطلاع رسانی» و «مصوبه نهم تیرماه سال ٨١دولت مبنی بر نحوه اجرای فعالیت های مشخص به منظور توسعه کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات در کشور» در ٧فصل تدوین شد.سند تهیه شده مرکز تحقیقات در فصل اول به تجربه های جهانی در عرصه ICT پرداخته و رویکردهای دیگر کشورها به ICT ونتایج به دست آمده در این زمینه را مورد بررسی قرار داده است.بعد از مرکز تحقیقات نوبت به نهاد ریاست جمهوری رسید تا با گردآوری سند امنیت فضای تبادل اطلاعات کشور (افتا) برای تدوین راهبردهای کلان توسعه فناوری اطلاعات کشورتلاش کند، به همین دلیل یک کارگروه از شورای عالی فناوری اطلاعات برای پی گیری فعالیت های افتا تشکیل شد.

 

بیانیه دفتر همکاری های ریاست جمهوری

سال ٨۴ را می توان سال تلاش برای تدوین راهبردهای کلان توسعه ITدر کشور دانست که از آن جمله می توان به گردآوری نظام ملی فناوری اطلاعات توسط وزارت ارتباطات، بیانیه راهبرد ملی توسعه ICT کشورتوسط دفتر همکاری های فناوری ریاست جمهوری وتهیه چارچوب نظام جامع فناوری اطلاعات توسط شورای عالی فناوری اطلاعات اشاره کرد.

 

نظام جامع فناوری اطلاعات

در نظام نامه ٨٠صفحه ای که مرکز تحقیقات مخابرات ارائه کرده است، افزایش شکاف دیجیتالی، آسیب پذیری امنیت ملی، آسیب پذیری اطلاعات شخصی و خصوصی و چالش های فرهنگی و مذهبی به عنوان برخی از چالش های پیش روی توسعه ICT کشور معرفی شده است.علاوه بر این موانع، مشکلات روانی واجتماعی ناشی از کاهش ارتباطات رودرروی انسان ها و نبود استانداردهای ملی-محلی درزمینه های مختلف فناوری اطلاعات نیز به عنوان دیگر چالش ها در این زمینه مطرح شده است. همچنین در این نظام نامه از «امضای الکترونیکی»، «معاملات و تراکنش های رسمی الکترونیکی»، «پول ومبادلات مالی الکترونیکی» وهمچنین حقوق فردی و حریم خصوصی به عنوان قوانین ضروری این حوزه یاد شده است. حقوق مالکیت معنوی، جرایم الکترونیکی، آزادی رسانه های الکترونیکی و محتوا و قانون دولت الکترونیکی نیز از دیگر کمبودهای قانونی مورد نیاز در این زمینه است که در نظام جامع فناوری اطلاعات کشور به آن اشاره شده است.

 

چارچوب جدید نظام جامع فناوری اطلاعات

در اولین جلسه شورای عالی فناوری اطلاعات در دولت جدید که در روزهای پایانی سال ٨۴ برگزار شد، چارچوب نظام ملی فناوری اطلاعات بار دیگر بررسی شد و بخشی از آن با لحاظ کردن مواردی از قبیل در نظر گرفتن کاربردهای تخصصی و امنیت اطلاعات و آسیب شناسی فناوری اطلاعات در نظام جامع و همچنین حداکثر استفاده از سوابق، کارهای انجام شده و تجربه متخصصان در تهیه نظام جامع به تصویب رسید. سند راهبردی نظام جامع فناوری اطلاعات که اکنون به تصویب هیئت دولت رسیده در واقع طرح کامل شده همان پروژه مطالعاتی است.بررسی های خبرنگار خراسان حاکی است چارچوب کلی این سند شامل بخش های «توصیف کلی ویژگی های توسعه ICT»، «رویکرد کشور در توسعه فناوری اطلاعات»، «چشم انداز توسعه فناوری اطلاعات کشور» و «ساختار کلان IT کشور» است.رویکرد ملی توسعه IT مطرح شده در این سند قرار است موجب افزایش «کیفیت زندگی مردم»، «کاهش مشکلات و ضعف ها در بخش های مختلف وبهبود اداره کشور»، «نوآوری، توسعه دانش و ایجاد مشاغل گسترده» و «ارتقای جایگاه منطقه ای و بین المللی کشور» شود.

 

جمع بندی نهایی

آنچه مسلم است این که ما در زمینه آی تی کمبود سند نداریم؛در واقع ما با کمبود عمل و اجرا مواجه هستیم.تدوین وتصویب سند راهبردی نظام جامع فناوری اطلاعات اگرچه اقدامی لازم و مفید ارزیابی می شود اما تا زمانی که مردم نتوانند از طریق اینترنت و شبکه های اطلاعاتی به تبادل مالی و تجارت بپردازند،به اینترنت پرسرعت دسترسی نداشته باشند، فیلترینگ نابسامان آن ها را از دسترسی به وب سایت های علمی، آموزشی، خبری و سیاسی محروم کند و نتوانند هیچ خدمت دولتی را از طریق اینترنت دریافت کنند، مادامی که وب سایت های دولتی ایران، فاقد پایین ترین استانداردهای فنی باشد، تا زمانی که فناوری های اطلاعاتی اساس امور و خدمات و فعالیت ها را تشکیل ندهد و دولت الکترونیک به طور کامل مستقر نشود، چنین سندهایی فقط به درد تفاخر و تکمیل شدن مجموعه اسناد راهبردی دیگرمان خواهد خورد و به متن زندگی مردم وارد نخواهدشد. امیدواریم سند راهبردی نظام جامع فناوری اطلاعات،آی تی را به متن زندگی اجتماعی وارد کند و مانند دیگر اسناد به بایگانی اذهان سپرده نشود.

 

اعتیاد به اینترنت در ایران و جهان و راه های درمان آن

اینترنت در ایران

حمید ضیایی پرور

در اسفند ماه گذشته در حاشیه اجلاس حکمت که توسط سازمان ملی جوانان در تهران برگزار شده بود و من هم یکی از سخنرانان اجلاس بودم ، بحثی بین من و یک روحانی در باره پیامدهای منفی اینترنت در ایران در گرفت . صحبت از این بود که اینترنت در کنار دستاوردهای علمی ؛ آموزشیو پژوهشی که برای ایرانیان داشته است پیامدهای منفی و مضرات متعددی نیز برای جوانان در پی داشته است . یکی از این پیامدها موضوع اعتیاد اینترنتی است . هر چند وقتی در ایران هنوز سرعت اینترنت به زحمت به 56 کیلو بین در ثانیه می رسد و اینترنت پر سرعت ایرانی هم عبارت است از پهنای باند 128 کیلو بین در ثانیه ! اما با این وجود باز هم کسانی هستند که به همین اینترنت دایل آپ نیز معتادند و نمی توانند خود را از آن جدا کنند . البته اعتیاد به اینترنت پر سرعت نیز مقوله جداگانه با ویژگی های جداگانه است

 

در گزارش امروز به بررسی ابعاد مختلف اعتیاد اینترنتی در ایران و جهان پرداخته و در باره راه های درمان آن ه مصحبت کرده ایم

هشت بیماری اینترنتی از نگاه نیوساینتیست

بعد از ده - پانزده سال مطالعه روانشناسان بر روی عواقب استفاده زیاد از اینترنت، مثلا درباره موضوعاتی مثل اعتیاد اینترنتی، حالا هفته نامه نیوساینتیست نتیجه کار پژوهشگران در رشته های مختلف روانشناسی را تحت عنوان "هشت بیماری اینترنتی" منتشر کرده است :

عنوان اولین بیماری جستجوی خود است این بیماری برخی از مردم و احتمالا، بسیاری از جماعت روشنفکر و روزنامه نگار را شامل می شود. ظاهرا مبتلایان به این بیماری دائم در اینترنت دنبال اسم خودشان می گردند. اینکه چند نفر و از کجا به وبلاگ یا سایتشان لینک داده اند برای آنها بسیار مهم است و مدام کنتور سایتشان را چک می کنند و احتمالا از کمبود یا افزایش بازدیدکنندگان دچار استرس می شوند. خود افشاگری وبلاگی مساله دیگری است که محققان آن را یک بیماری خوانده اند. گروهی از مردم رازها و اسراری را که معمولا شخصی و خصوصی قلمداد می شود روی وبلاگ هایشان افشا می کنند که دامنه اش از عکس های خصوصی گرفته تا روابط خصوصی امتداد دارد.

اینترنت گردی از همه جا، گوگل بازی مفرط، اعتیاد به ویکی پدیا، آشغال جمع کنی اینترنتی، دلبستگی به آلبوم عکس افراد ناشناس و خود بیمار پنداری اینترنتی، نام بقیه بیماری های اینترنتی است که ممکن است نصیب وبگردهای حرفه ای شود.

نشانه های اعتیاد اینترنتی

یک شهروند تهرانی می گوید : من هر وقت دارویی می خرم حتما قبل از مصرف تو سایتها دنبال توضیح دارو، عوارض جانبی اون، تداخلش با داروهای دیگه. را search می کنم. حتی وقتی یک وسیله الکترونیک می خرم حتما به سایت سازنده اش مراجعه می کنم تا درباره آن اطلاعات کاملی داشته باشم. هر وقت اسم یک بازیگر، یک فیلم، یک وسیله، یک کتاب، یک نویسنده، هرچی می شنوم سریع تو notepad موبایلم یاداشت می کنم تا بعدا search شون کنم. لپ تاپ ام هم پر چیزهایی هستش که بیخودی download یا save

/ 0 نظر / 53 بازدید